بلال از هممدرسهایهاست. دانشجوی رشتهی MPA است. توی پلیس پاکستان کار میکند. بعد از شروع جنگ ایران و اسرائیل- آمریکا برداشته یک داشبورد ایجاد کرده و دادههای مختلف از منابع گوناگون در مورد جنگ ایران و اسرائیل-آمریکا را جمع کرده. دادهها را از منابع مختلف جمع میکند، اگر دو سه تا منبع مختلف تاکیده کرده باشند آن را قطعی به شمار میآورد. بعضی دادهها را هم برآورد میکند. داشبوردش را به کمک claude ایجاد کرده:
https://sulehri.com/war-dashboard/new.html
برای من این کارش سه تا نکته داشت:
۱. تنها کشوری که در آن دادههای خام به شکل قابل فرآوری در دسترس است آمریکا است، بعد از آن هم کشورهای توسعهیافته که آنها هم مشکلات خاص خودشان را دارند. مثلا در مورد دادههای آلمان تو باید حتما زبان آلمانی بلد باشی تا بتوانی به صورت کامل به دادههای خام دسترسی پیدا کنی و بفهمیشان. در مورد اکثریت کشورهای دنیا دادهها پراکندهاند، قابل فرآوری نیستند. قبلا فکر میکردم این مشکل خاص ایران است. برای کارها مجبوری خبرها را به دقت بخوانی و از دل مصاحبههای گاه به گاه و پراکنده هی داده و عدد جمع کنی و همهشان هم متناقض و در هم و برهم. حالا فهمیدهام که این مشکل داده در بسیاری از کشورهای جهان است. فقط ابرشرکتهای هوش مصنوعی و شبکههای اجتماعی هستند که دادهها را به صورت دقیق و همهجانبه دارند. بقیه مثل ایراناند. دادهها در حوزههای مختلف پراکنده و از منابع مختلف و ناهمگون است. چنین داشبوردهایی کمک میکند که دادههای پراکنده و ناهمگون را جمع کنی و برداشت مستندتری داشته باشی.
رفیق دیگرم (فائز) که پروژهی پایان ترمش در مورد سرمایهگذاریهای چین در اندونزی است هم این مشکل را داشت و دادههای مختلف و پراکنده را در یک داشبورد جمع کرده تا تصویری مستندتر و یکپارچهتر ایجاد کند:
https://investment.faizkrisnadi.com
حالا با کلاد ایجاد این گونه داشبوردها خیلی راحت شده است و به نظرم از مهارتهایی که دیگر باید هر دانشجویی در هر حوزهای از مطالعات کسب کند ایجاد همین داشبوردهاست.

۲. هزینهی جنگ برای ایران و اسرائیل و آمریکا:
این جنگ برای آمریکا در مجموع در پایان روز دوازدهم حدود ۱۷.۱ میلیارد دلار هزینه داشته است.
هزینهی خسارتی که به زیرساختهای ایران وارد شده حدودا ۴۲.۴ میلیارد دلار است. هزینهی موشکها و تسلیحاتی که ایران استفاده کرده حدود ۲.۱ میلیارد دلار است.
خسارت اسرائیل در مورد زیرساختهایش ۱۴.۲ میلیارد دلار بوده و هزینهی تسلیحاتی که استفاده کرده ۸.۴ میلیارد دلار.
به عبارتی هزینهای که ایران داده، از جیب زیرساختها بوده و این است که جنگ را برای مردم و نسلهای آیندهی ایرانیها دردناک میکند. یک درس دیگر هم دارم این ترم به اسم cost-benefit analysis که همه چیز را تبدیل به پول میکند و مبنای تصمیمگیریهای کلان را سود و فایدهی پولی در نظر میگیرد. اگر هزینهها از سود بیشتر شود پروژه نباید شروع شود و اگر هم شروع شده باید متوقف شود. حتی در مورد جنگ؟ نمیدانم.
۳. من نمیتوانم همچه داشبوردی در مورد ایران بسازم. تبدیل کردن یک سری چیزها به عدد نوعی فاصله گرفتن و بیاحساسات بودن میخواهد که از پسش برنمیآیم. حتی سک زدن داشبورد بلال برایم یک جوری بود.