پس از خشونت و سرکوب

پس از خشونت و سرکوب

سپهرداد, از روزهای سنگاپور
آخر کلاس، فهمید که حال و حوصله ندارم و دارم به زور خودم را می‌کشانم. اصلا نمی‌دانم چه شد که سرگروه پروژه شدم. بقیه هولم دادند. من هم گفتم باشد. وگرنه دل و دماغش را نداشتم. گفت بیا با هم حرف بزنیم. گفتم همین امروز؟ گفت نه. امروز برنامه‌ام پر است. فردایش ایمیل زدم و گفت پس‌فردا بیا ناهار با هم بخوریم. این‌که من را برای ناهار دعوت کرده بود جالب بود. من دانشجوی دکترایش نبودم. پروژه‌ی خاصی هم باهاش نداشتم. فقط یک درس باهاش دارم. کاری نداریم، مهربانی‌اش بود و ته ذهنم گفتم حتما مهربانی این استاد اروپایی را جایی ثبت کنم و بعدها اگر آدمی شدم در حد اهمیت او، حتما این رفتارش را هی به خودم یادآوری کنم.  یک استاد ایرانی داریم این‌جا، باهاش درس برداشتم. روزهای…
Read More
ساختن جهانی فوق‌العاده پیر

ساختن جهانی فوق‌العاده پیر

از روزهای سنگاپور, سپهرداد, سیستم‌های اقتصادی اجتماعی
پروژه‌ی درس «آزمایشگاه نوآوری سیاستی»ام در مورد تاب‌آوری جمعیتی است. صندوق جمعیت سازمان ملل در کره‌ی جنوبی، از ابتدای سال ۲۰۲۶ تاب‌آوری جمعیتی را به یکی از پروژه‌های اصلی خودش تبدیل کرده است. نرخ فرزندآوری در کره‌ی جنوبی ۰.۷ است. پایین‌ترین نرخ فرزندآوری در جهان. دولت هر کاری کرده است که کره‌ای‌ها را تشویق به آوردن فرزند بیشتر کند نتوانسته است. کره‌ی جنوبی در حال حاضر برای خیلی از کارهای خودش به جمعیت‌های مهاجر از کشورهای آسیای جنوب شرقی مثل کامبوج و ویتنام و تایلند وابسته شده است. اما مهاجرت داستان‌های خودش را دارد و همان‌طور که ژاپن آن را راه‌حل پیر شدنش جمعیتش ندانسته کره‌ی جنوبی هم آن را یک راه‌حل نمی‌داند. حالا یک تغییر نگاه رخ داده است. شاید به تاسی از کشور همسایه ژاپن: حالا کره‌ی جنوبی…
Read More
آسیا در برابر غرب- سنگاپور و برلین

آسیا در برابر غرب- سنگاپور و برلین

از روزهای برلین, از روزهای سنگاپور, سپهرداد, کتاب‌باز
تابستانی که گذشت کتاب «آسیا در برابر غرب» را دو بار خواندم. با این که وزن چمدان خیلی مهم است و ترجیح بر این است که توی سفرها کتاب با خودم نبرم اما نتوانستم از خیرش بگذرم و کتاب را با خودم به آلمان هم بردم. حس می‌کردم باز هم باید بخوانمش. حس می‌کردم دوباره بهش رجوع خواهم داشت. اما وقت خیلی کم بود و اصلا نشد که بار سوم بخوانمش. این‌قدر همه چیز سریع گذشت که حتی وقت نکردم جاهای خط‌کشی شده‌ی کتاب را مرور کنم.  واقعا لذت بردم ازین کتاب. به روح شایگان درود فرستادم که چند دهه پیش همچه کتابی نوشته. جمله به جمله فکر شده است. آن‌جاهایی که دارد فرهنگ‌های هند و چین و ژاپن را تشریح می‌کند انگار یک متن ادبی تمام عیار است. بار…
Read More
نامه‌های برلن

نامه‌های برلن

از روزهای برلین, از روزهای سنگاپور
نشستم کتاب «نامه‌های برلن از بزرگ علوی در دوران اقامت در آلمان» را خواندم. کتابی به کوشش مرحوم ایرج افشار از نامه‌هایی که بزرگ علوی برای او بین سال‌های ۱۹۵۷ تا ۱۹۹۴ فرستاده بود. چرا نامه‌های برلن؟ هیچی. از این ویرهای کتابی که چون مسافر برلین بودم بگردم ببینم کتاب‌های مرتبط با برلین را پیدا کنم بخوانم. نمی‌دانستم که بزرگ‌ علوی هم در برلین خاک شده است. بزرگ علوی بیشتر عمرش را در برلین زندگی کرد. به نظرم وقتی کسی بیشتر عمرش را در یک شهر زندگی می‌کند دیگر نمی‌شود کلمه‌ی اقامت را برایش به کار برد. اقامت یک چیز موقت است. بزرگ علوی بیشتر عمرش را در برلین زیست و در همان‌جا هم خاک را در آغوش گرفت. پس او دیگر اهل برلین بود.   یک نکته‌ی جالب در…
Read More
حفاری در آب‌های عمیق

حفاری در آب‌های عمیق

از روزهای سنگاپور, حاج سیاح
کنفرانس مذاکره برای حفاری در آب‌های عمیق در زوریخ. جهان روز به روز بیشتر به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر و باتری‌ها پیش می‌رود. به خاطر همین نیاز به مواد معدنی خاصی همچون نیکل، کبالت، منگنز، لیتیم و خیلی از کمیاب‌ها روز به روز افزایش پیدا می‌کند. چین به خاطر داشتن برخی معادن و تکنولوژی استفاده از آن‌ها در حال حاضر از بقیه‌ی کشورها به خصوص در صنعت خودروهای برقی و انرژی‌های تجدیدپذیر جلوتر است. اما این مواد در سطح کره‌ی زمین محدودند و ممکن است چین هم به زودی منابعش تمام شود. یک راه حلی که برای تامین این مواد کمیاب وجود دارد، رجوع به اعماق اقیانوس‌ها است.  کف اقیانوس‌ها سرشار از مواد معدنی کمیاب است. کف اقیانوس‌ها خودش جهانی دیگر است. جهانی پر از کوه‌ها و تپه‌ها و دشت‌ها، همه…
Read More
مدرسه‌ی حکمرانی هرتی برلین

مدرسه‌ی حکمرانی هرتی برلین

از روزهای برلین, از روزهای سنگاپور
مدرسه‌ی حکمرانی هرتی برلین دیروز آدرس ایمیل و کلمه‌های عبور وب‌سایت‌های دانشگاه جدید برایم آمد. نوشتند که با این مشخصات می‌توانی از کلیه‌ی نرم‌افزارهای مایکروسافت هم به صورت قانونی و بدون محدودیت استفاده کنی. این مزیت البته برایم جدید نبود و همه‌ی این امکانات را دانشگاه ملی سنگاپور هم فراهم کرده بود. حالا صاحب یک آدرس ایمیل با پسورد دانشگاه حکمرانی هرتی برلین شده‌ام. حالا هر روز باید علاوه بر جیمیل و یاهو و ایمیل مدرسه‌ی لی کوآن یو و تلگرام و واتس‌اپ با شماره ایران و واتس‌آپ با شماره‌ی سنگاپور، ایمیل هرتی را هم چک کنم.  یاد ایمیل دانشگاه تهرانم افتادم. بیشتر از یک سال است که آن را چک نکرده‌ام. دو سال پیش که داشتم اپلای می‌کردم یکهو گفتند کسانی که دیگر دانشجوی دانشگاه تهران نیستند حق استفاده…
Read More
یک جزیره‌ی چهارزبانه: کتاب و ادبیات در سنگاپور

یک جزیره‌ی چهارزبانه: کتاب و ادبیات در سنگاپور

از روزهای سنگاپور, کتاب‌باز
یادداشتی در مورد کتاب و ادبیات در سنگاپور برای سایت نقد و معرفی کتاب وینش: سنگاپور یک جزیره‌ی کوچک ۶ میلیون‌ نفری چند قومیتی است. زبان اول این کشور انگلیسی است و طبعا کتاب‌های انگلیسی‌زبان در این‌جا به راحتی خوانده می‌شوند. تولید آثار ادبی سنگاپوری‌ها هم به این زبان بیشتر است. اما نظام حکمرانی این کشور به گونه‌ای است که اجازه‌ی تولید آثار ادبی به زبان سایر اقلیت‌ها هم وجود دارد. نه تنها این امکان وجود دارد، بلکه تشویق هم می‌شود. چرا که باعث ترویج برند سنگاپور در کشورهای بزرگ‌تری همچون چین و هند و مالزی می‌شود. در حقیقت سنگاپوری‌ها از طریق ادبیات دارند رویای چهارراه جهان بودن‌شان را پی می‌گیرند و ادامه می‌دهند. کتاب و ادبیات در سنگاپور ادموند یکی از متفاوت‌ترین سنگاپوری‌هایی بود در هفته‌های اول ورودم به…
Read More
زیستن در قرن آسیایی، زندگی‌نامه‌ی کیشور محبوبانی

زیستن در قرن آسیایی، زندگی‌نامه‌ی کیشور محبوبانی

کتاب‌باز, از روزهای سنگاپور
کتاب «زیستن در قرن آسیایی، یک زندگی‌نامه‌ی غیردیپلماتیک» نوشته کیشور محبوبانی برایم نکته زیاد داشت. نکته‌ها را قلم‌انداز این‌جا خیلی کوتاه ثبت می‌کنم که یادم نرود: کیشور محبوبانی: یک مهاجر نسل دومی در سنگاپور زیستن در قرن آسیایی: تغییر نگاه از غرب به شرق داستان سنگاپور و مالزی ارزش‌سالاری در حکومت سنگاپور روایتی زنده در باب ماهیت آمریکا دیپلماسی بهترین راه‌حل جلوگیری از بدترین شرها یعنی جنگ است خساست رهبران سنگاپور برای ساختن این کشور نمونه در ستایش دویدن در ستایش لی کوآن یو زیستن در قرن آسیایی: یک زندگینامه‌ی غیردیپلماتیک نوشته‌ی کیشور محبوبانی ۱. کیشور محبوبانی: یک مهاجر نسل دومی کیشور محبوبانی از پدر و مادری هندی‌تبار در سنگاپور به دنیا آمد. هر دو مهاجر بودند. مادرش در حقیقت یک مهاجر اجباری بود. روز استقلال هند و پاکستان در…
Read More
خداحافظی با هری‌ کوآن

خداحافظی با هری‌ کوآن

از روزهای سنگاپور, من و پاندا
یکشنبه صبح به خودم گفته بودم آخرین دوچرخه‌سواری سنگاپورم را هم انجام بدهم و بعد هم هری‌کوآن را شوهر بدهم برود. صبح یکشنبه باران شدیدی باریدن گرفت و تا ۹ صبح بارید. ساعت ۱۰ صبح به بعد آفتاب سنگاپور برای دوچرخه سواری مناسب نیست. رها کردم. دیروز صبح هم بس‌که خسته بودم دیر از خواب بیدار شدم. نشد دیگر هری‌کوآن را سوار شوم. توی carousel (دیوار سنگاپوری‌هاست) آگهی کردم. اولش دیدم گزینه‌ی هوش مصنوعی دارد بهم پیشنهاد می‌دهد. این‌جوری بود که یک فیلم ۳۰ ثانیه‌ای از دوچرخه می‌گرفتم و چند تا جمله در مورد دوچرخه می‌گفتم. بعد خودش عکس و متن آگهی را آماده می‌کرد. هوشمند هم بود. مثلا من در مورد رنگ و مارک دوچرخه هیچی نگفتم. خودش از روی فیلم فهمید. ولی در نهایت متنی که آماده کرده…
Read More
گذشته و آینده‌ی نظم جهانی

گذشته و آینده‌ی نظم جهانی

کتاب‌باز, از روزهای سنگاپور
امروز آمیتا آچاریا، استاد دانشگاه آمریکایی واشنگتن برای رونمایی از آخرین کتابش (گذشته و آینده‌ی نظم جهانی) مهمان مدرسه‌ی لی کوآن یو بود. کیشور محبوبانی هم هم‌صحبتش بود. بهانه‌ی مهمانی هم صحبت کردن در مورد کتاب آمیتا آچاریا، «گذشته و آینده‌ی نظم جهانی» بود. کتابی که تازه از تنور در آمده. کیشور محبوبانی به شوخی به آمیتا گفت تو ۵ سال برای نوشتن این کتاب وقت گذاشتی و آن را در بهترین زمان ممکن چاپ کردی. زمانی که ترامپ با تصمیم‌های ابلهانه‌اش دارد نظم جهانی را به گند می‌کشد و تو با این کتابت داری تاریخ را بررسی می‌کنی تا به ما بگویی که جهان بعد از افول غرب چطور خواهد بود. تو از کجا می‌دانستی که ترامپ دوباره سر کار خواهد آمد آخر؟!  بعد از نشست به نظرم آمد…
Read More