روایتی از تغییر قانون تابعیت از طریق مادران ایرانی

روایتی از تغییر قانون تابعیت از طریق مادران ایرانی

ارائه‌ها, چندرسانه‌ای, دیاران, مصاحبه‌ها
پازل، پادکستی است که در گفت‌وگو با صاحب‌نظران به روایت تجربه‌های موفق تغییرات سیاستی در ایران و چگونگی وقوع این تغییرات می‌پردازد. در قسمت ششم، این پادکست به سراغ پیمان حقیقت‌طلب رفته و روند تغییر قانون تابعیت در مورد فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان غیرایرانی را بررسی کرده است. در این روایت پیمان حقیقت‌طلب، از تجربه‌های شخصی و اقدامات مجموعه‌ی دیاران برای به ثمر نشستن اصلاح قانون و موانع و مراحل گوناگون آن صحبت کرده است. انجمن دیاران به خاطر این مجموعه اقدامات در این زمینه توانست در سال ۱۴۰۰ نخستین جایزه‌ی ملی سیاستگذاری در ایران را تصاحب کند.
ادامه مطلب
نشست نقد و بررسی مستند «گیسلو»

نشست نقد و بررسی مستند «گیسلو»

ارائه‌ها, دیاران
گزارش خبرگزاری ایلنا از نشست اکران مستند «گیسلو» در دانشکده‌ی علوم ارتباطات دانشگاه علامه‌ طباطبایی به گزارش ایلنا به نقل از روابط عمومی انجمن علمی مطالعات فرهنگی و رسانه، جلسه اکران و نشست مستند «گیسلو» به کارگردانی محمدصادق اسماعیلی روز دوشنبه ۲۹ آبان در دانشکده علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی در جمع دانشجویان برگزار شد. در این جلسه که باید همکاری انجمن مطالعات فرهنگی و رسانه و همچنین کانون فیلم و عکس برگزار شد، محمدصادق اسماعیلی (کارگردان)، محمدعلی بهمنی قاجار (حقوق‌دان) و پیمان حقیقت‌طلب (مدیر پژوهش اندیشکده یاران) حضور داشتند. در ابتدای این نشست، کارگردان مستند «گیسلو» توضیحاتی ارائه داد و گفت: درباره عنوان مستند باید توضیحاتی بگویم که «گیسلو» زمانی اتفاق می‌افتد که دست آلوده‌ای به چشم برخورد کند. بنده طی این سالیانی که کار هنری کرده‌ام، همواره دغدغه…
ادامه مطلب
تابعیت مادرانه، یک قرن کشمکش سیاستی (در باب فراز و نشیب‌های تابعیت فرزندان مادر ایرانی- پدر غیرایرانی)

تابعیت مادرانه، یک قرن کشمکش سیاستی (در باب فراز و نشیب‌های تابعیت فرزندان مادر ایرانی- پدر غیرایرانی)

ارائه‌ها, دیاران
فرزندان مادر ایرانی- یک قرن کشمکش سیاستی- در باب فراز و نشیب‌های تابعیت فرزندان مادر ایرانی- پدر غیرایرانی «فرد ایرانی چه کسی است؟» ملاک ایرانی بودن چیست؟ زبان فارسی، دین و مذهب، نژاد، تاریخ مشترک یا سکونت در خاک ایران؟ کدام یک از این موارد ملاک اصلی ایرانی بودن به شمار می‌رود؟ این پرسشی است که بعد از انقلاب مشروطه همواره مطرح بوده است. ماده ۹۷۶ قانون مدنی ایران موسوم به قانون تابعیت است و علاوه بر خون مواردی از پذیرش بر اساس خاک را هم در خود دارد. این قانون مشخص می‌کند چه کسی ایرانی به حساب می‌آید و می‌تواند شناسنامه و پاسپورت ایران را داشته باشد و خود را ایرانی معرفی کند. هر چند این قانون مبنای کار قرار گرفته است؛ اما فراقانون آن و در پس اذهان،…
ادامه مطلب
ایران دیگر مادر این بچه‌ها نیست

ایران دیگر مادر این بچه‌ها نیست

چندرسانه‌ای, دیاران, مصاحبه‌ها
مصاحبه با سایت عصرایران پیرامون لغو قانون تابعیت فرزندان مادر ایرانی در قانون سازمان ملی مهاجرت ایران عصر ایران؛ فرزانه احمدی _ تا سال 85 مادران ایرانی که همسر غیرایرانی دارند می‌توانستند برای فرزندانشان تابعیت و شناسنامه ایرانی بگیرند، در این سال قانونی تصویب شد که بچه‌های مادران ایرانی تا ۱۸سالگی نمی‌توانستند شناسنامه دریافت کنند و بعد از آن هم برای دریافت تابعیت ایرانی باید مراحل سختی را طی می‌کردند. فعالان مدنی در این سال‌ها تلاش زیادی کردند تا بتوانند شرایط را عوض کنند و بالاخره در سال 98 قانونی تصویب شد که فرزندان مادران ایرانی را به عنوان یک ایرانی به رسمیت شناخت. حدود 105 هزار نفر در سامانه‌ای که اعلام شده بود ثبت نام کردند که تاکنون تنها 14 هزار نفرشان شناسنامه گرفته‌اند. با این حال حالا پس از…
ادامه مطلب
دیگر فرزند ایران نخواهند بود

دیگر فرزند ایران نخواهند بود

یادداشت‌های مطبوعاتی
لغو قانون تابعیت فرزندان مادر ایرانی در پوشش تصویب قانون سازمان ملی مهاجرت. مقاله منتشر شده در شماره روز ۲۶ آبان ۱۴۰۱ در روزنامه شرق: قانون سازمان ملی مهاجرت ایران بالاخره پس از کش و قوس‌های فراوان در روز یکشنبه ۲۲ آبان ماه ۱۴۰۱ به تصویب نمایندگان مجلس شورای اسلامی رسید. زمزمه‌های تشکیل این سازمان از سال ۱۳۹۷ در دولت شروع شد. لایحه ۱۷ ماده‌ای تشکیل «سازمان مهاجران اتباع خارجی» در سال ۱۳۹۹ از دولت به مجلس ارسال شد. لایحه‌ای که وظایف و مأموریت‌های تعریف‌شده‌اش برای سازمان مهاجرت همان‌هایی بود که اداره امور اتباع و مهاجرین خارجی وزارت کشور در حال اجرای‌شان است. قانون سازمان ملی مهاجرت ایران بالاخره پس از کش و قوس‌های فراوان در روز یکشنبه ۲۲ آبان ماه ۱۴۰۱ به تصویب نمایندگان مجلس شورای اسلامی رسید. زمزمه‌های…
ادامه مطلب
مجلس به دنبال لغو قانون تابعیت فرزندان مادر ایرانی

مجلس به دنبال لغو قانون تابعیت فرزندان مادر ایرانی

یادداشت‌های مطبوعاتی
سرمقاله روزنامه پیام ما در روز ۲۵ آبان ۱۴۰۱ زمزمه‌های تشکیل سازمان ملی مهاجرت به دولت قبل برمی‌گردد. در سال ۱۳۹۹ بود که لایحه‌ «سازمان مهاجران اتباع خارجی» از دولت به مجلس رفت. کاستی‌های این لایحه باعث شد تا نمایندگان طرح «سازمان ملی اقامت» را در سال ۱۴۰۰ تدوین کنند و در نهایت کلیات «قانون سازمان ملی مهاجرت» که ترکیبی از لایحه‌ی دولت و طرح نمایندگان بود در جلسه روز یکشنبه ۲۲ آبان ۱۴۰۱ به تصویب نمایندگان مجلس شورای اسلامی رسید. نابه‌سامان بودن ورود و خروج و اقامت مهاجران خارجی در ایران همواره در سالیان اخیر مورد اشاره‌ سیاست‌گذاران بوده است. متولیان امر در سالیان اخیر همواره از برابر بودن تعداد مهاجران دارای مدرک اقامتی و مهاجران بدون مدرک در ایران سخن می‌گفتند. کارگران بدون مدرک رقیب نیروی کار ایرانی و مهاجران…
ادامه مطلب
گزارشی از آسیب‌های احتمالی موافقت مجلس با تأسیس سازمان ملی اقامت مهاجران: لغو قانون تابعیت فرزندان مادر ایرانی

گزارشی از آسیب‌های احتمالی موافقت مجلس با تأسیس سازمان ملی اقامت مهاجران: لغو قانون تابعیت فرزندان مادر ایرانی

مصاحبه‌ها
مصاحبه با روزنامه شرق پیرامون لغو قانون تابعیت فرزندان مادر ایرانی در لایحه‌ی سازمان ملی مهاجرت ایران: موافقت مجلس با کلیات طرح تأسیس سازمان ملی اقامت مهاجران، که هفته گذشته در صحن مجلس صورت گرفت، به باور برخی فعالان در حوزه اتباع و پناهندگان، محدودیت‌های این افراد را در داخل ایران بیشتر خواهد کرد، از شرایط تمدید و دریافت اقامت تا ماجرای پر‌پیچ‌وخم قانون تابعیت فرزندان مادر ایرانی که با سال‌ها تلاش فعالان مدنی، در سال ۹۸ تصویب شده بود، البته هرچند موانع برای استفاده از همین قانون هم باعث شد تعداد کمی از این فرزندان شناسنامه دریافت کنند اما در هر حال یک قانون مرجع به حساب می‌آمد.  نسترن فرخه: موافقت مجلس با کلیات طرح تأسیس سازمان ملی اقامت مهاجران، که هفته گذشته در صحن مجلس صورت گرفت، به…
ادامه مطلب
خواستگاری هم با استعلام امنیتی! مروری بر اجرای قانون تابعیت فرزندان مادر ایرانی

خواستگاری هم با استعلام امنیتی! مروری بر اجرای قانون تابعیت فرزندان مادر ایرانی

یادداشت‌های مطبوعاتی
مروری بر اجرای قانون تابعیت فرزندان مادر ایرانی، سه سال پس از تصویب در مجلس شورای اسلامی دوم مهرماه سال ۱۳۹۸ بود که بالاخره پس از کش‌وقوس‌های فراوان شورای نگهبان «اصلاح قانون تعیین تکلیف تابعیت فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان غیرایرانی» را تأیید کرد تا این قانون برای اجرا به دولت ابلاغ شود. به عقیده بسیاری از صاحب‌نظران این اصلاح قانون، بیانگر یک تغییر سیاستی در این زمینه بود. تغییری که در یک حرکت فراجناحی در مجلس دهم به سرانجام رسید. چرا‌که در دهه ۶۰ فرزندان مادر ایرانی و پدر غیرایرانی با فرایندی ساده صاحب شناسنامه می‌شدند. اما در دهه ۷۰ این روند دشوار شد. در سال ۱۳۸۵ نمایندگان مجلس وقت قانونی را تصویب کردند که به موجب آن عملا اکثر فرزندان مادر ایرانی و پدر غیرایرانی…
ادامه مطلب
سیستان و بلوچستان ۵۵ هزار کودک بی‌شناسنامه دارد

سیستان و بلوچستان ۵۵ هزار کودک بی‌شناسنامه دارد

مصاحبه‌ها
مدیر انجمن دیاران در گفت‌وگو با روزنامه همشهری می‌گوید: آمار 2سال گذشته صدور شناسنامه برای فرزندان حاصل ازدواج مادران ایرانی و پدران غیر ایرانی برابر با آمار 13سال قبل است. سیستان و بلوچستان، تهران، خراسان، قم، گلستان در رتبه اول تا پنجم بی‌شناسنامه‌ها قرار دارند. لیلا شریف- روزنامه‌نگار: مهرماه گذشته، دومین سالی بود که از تصویب اصلاح قانون اعطای تابعیت به فرزندان مادران ایرانی گذشت. تمام این ماه‌ها و روزها، حس خوشحالی توأم با نگرانی برای بی‌شناسنامه‌ها را رقم زد؛ چراکه اصلاح قانونی که 13سال پیش محدودیت‌های بسیاری مقابل این افراد قرار داده بود، مقداری شرایط را هموار کرد، اما هنگام اجرا، مشکلات متعددی پیش پای متقاضیان قرار گرفت. مرکز پژوهش‌های مجلس درباره این موضوع گزارشی را در آخرین روزهای دی‌ماه 1400منتشر کرد؛ هر چند این گزارش به دلایل نامعلوم…
ادامه مطلب
اعطای تابعیت مادران ایرانی از تبعیض جنسیتی عاری نشد

اعطای تابعیت مادران ایرانی از تبعیض جنسیتی عاری نشد

مصاحبه‌ها
گزارش «شرق» از استمرار چرخه معیوب اعطای تابعیت از مادر به فرزند. نیلوفر حامدی: حدود دو سال پس از تأیید طرح اعطای تابعیت به فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان خارجی، این قانون در پیچ‌و‌خم‌ بندهای آیین‌نامه‌ها و دستورالعمل‌های متعدد آن‌قدر کُند پیش می‌رود که در برخی از استان‌ها هیچ پرونده‌ای به نتیجه نرسیده است. شاید روند دریافت شناسنامه در تهران نسبتا پذیرفتنی باشد اما در استانی مثل سیستان‌و‌بلوچستان که ازقضا حدود 60 درصد از متقاضیان دریافت اوراق هویتی را به خودش اختصاص داده، تا به امروز پیشرفتی حاصل نشده است. مشکلات اجرای قانون اما در همین سطح نیست. بررسی این قانون از تصویب تا اجرا نشان می‌دهد که اعطای تابعیت به فرزندان حاصل از ازدواج زنان ایرانی با مردان خارجی، هنوز هم تحت تأثیر تبعیض‌های جنسیتی است. به…
ادامه مطلب